Bài viết mới nhất

Bài viết nổi bật

Bài viết xem nhiều

Tìm kiếm nhanh

Vấn đề môi trường đặt ra cho công tác quy hoạch vùng

Vấn đề môi trường đặt ra cho công tác quy hoạch vùng
4.3 (86.67%)

Thực tế trong thời gian qua, việc thực hiện các mục tiêu bảo vệ môi trường và mục tiêu phát triển kinh tế vùng đã gây nên các mâu thuẫn ở cấp địa phương cũng như cấp quốc gia. Tuy nhiên chúng ta cũng thấy rõ rằng các mâu thuẫn này là xuất phát từ nhận thức hoặc tư tưởng nóng vội trong đầu tư. Bởi vì môi trường và sự đa dạng tài nguyên thiên nhiên của nó đã được nhìn nhận là nền tảng của sự phát triển bền vững, sự tồn tại của loài người phụ thuộc vào hệ thống tự nhiên chứ không phải là ngược lại và các giá trị môi trường mới là điều kiện quyết định sức hút đầu tư phát triển của vùng. Vì vậy có thể giải quyết mâu thuẫn trên đây bằng mối “dung hòa hợp lý” giữa quyền lợi của đầu tư và quyền lợi của môi trường.
Tuy nhiên, cũng phải nhấn mạnh rằng tài nguyên môi trường không phải là nguồn vô tận, chúng có thể bị suy thoái, cạn kiệt, ô nhiễm và trở thành không an toàn cho đầu tư phát triển cũng như cuộc sống con người. Do đó “lỗi” không phải là tự nhiên, mà do con người thực hiện công cuộc phát triển của minh thiếu vắng hoặc chưa đáp ứng đầy đủ mục tiêu môi trường.
Một chính sách môi trường tốt đòi hỏi việc phát triển vùng phải tránh xa cách tiếp cận “tất cả cho tăng trưởng kinh tế”, mà phải dựa trên những nguyên tắc phát triển bền vững. Các nguyên tắc môi trường và phát triển bền vững phải được lồng ghép đầy đủ trong quá trình hoạch định chính sách phát triển cũng như Quy hoạch xây dựng”>quy hoạch xây dựng vùng.
1. Những nguyên tác giải quyết vấn đề môi trường trong công tác quy hoạch vùng (QHV)
1.1 Những mục tiêu và yêu cầu môi trường của quy hoạch vùng (QHV) và hướng nghiên cứu giải quyết
1. Mục tiêu môi trường của QHV
Quy hoạch xây dựng vùng phải hướng tới hai mục tiêu cơ bản sau đây:
a) Bảo vệ và cải thiện môi trường trong vùng
Môi trường và tài nguyên thiên nhiên phải được sử dụng hợp lý và công bằng, tránh các mâu thuẫn giữa phát triển kinh tế – xã hội với sử dụng bền vững tài nguyên và bảo vệ môi trường.
Bảo vệ và cải thiện chất lượng môi trường cần được thực hiện để đảm bảo rằng cơ sở tài nguyên được duy trì phục vụ sự phát triển và để tránh ô nhiễm và suy thoái môi trường, ảnh hưởng tới sức khoẻ và cuộc sống của cộng đồng dàn cư. Bảo vệ môi trường và phát triển kinh tế – xã hội, có quan hệ chặt chẽ với nhau và là hai mặt của cùng một quá trình. Các yếu tố môi trường là nền tảng cho sự thành công của các mục tiêu phát triển kinh tế, thì đổng thời nó cũng là mục tiêu cho phát triển không gian hợp lý trong vùng, vì vậy, mục tiêu bảo vệ môi trường phải được xem xét trong suốt quá trình lập kế hoạch phát triển nói chung và quy hoach không gian vùng nói riêng.
Các vấn đề kiểm soát ô nhiễm, quản lý chất thải, sử dụng hiệu quả các nguồn tài nguyên phải luôn được đặt ra trong quá trình quy hoạch. Vấn đề sử dụng hiệu quả các nguồn tài nguyên, tránh xung đột môi trường có vai trò đặc biệt quan trọng trong quy hoạch xây dựng vùng, bao gồm quy hoạch các tổ hợp công nghiệp; quy hoạch hệ thống đô thị và các điểm dân cư nông thôn; quy hoạch cơ sở hạ tầng; quy hoạch cơ cấu sản xuất; quy hoạch cơ cấu dân cư và lao động…
Mọi dự báo về tài nguyên và môi trường được dựa trên quy hoạch phát triển không gian vùng qua từng giai đoạn quy hoạch. Mục tiêu duy trì tăng cường cơ sở tài nguyên và chất lượng môi trường là mục tiêu phát triển bền vững của QHV.
Sự tăng trưởng quá nhanh chóng cả về kinh tế và dân số trong từng giai đoạn QHV là nguyên nhân gây nên việc sử dụng quá mức và lãng phí các nguồn tài nguyên thiên nhiên cũng như suy giảm chất lượng môi trường, đặc biệt là gia tăng tình trạng suy thoái đa dạng sinh học trên diện rộng. Vì vậy việc dung hoà các vấn đề môi trường và phát triển ngay từ giai đoạn đầu của quy hoạch, càng sớm càng tốt, sẽ hạn chế được các thiệt hại môi trường vì năng lực tải của môi trường (nước, đất và không khí) chỉ có giới hạn. Do đó, bên cạnh việc khai thác sử dụng, cần phải có các chương trình tái tạo, phục hồi như tái trồng rừng, bồi bổ phục hồi đất và cải thiện môi trường nước, đặc biệt là nước phục vụ các điểm đô thị và điểm công nghiệp trong vùng đang là những ví dụ minh hoạ sống động cho việc đầu tư khôi phục bắt buộc phải thực hiện ở nhiều địa phương do các ảnh hưởng tiêu cực của phát triển và quản lý yếu kém gây ra trong những năm qua. Sự tổn phí tài chính cho vấn đề này và hiệu quả của phát triển buộc chúng ta phải so sánh cân nhắc. Nhưng những tổn hại khác tới sức khỏe cộng đồng, hủy hoại các nguồn gen… là rất khó bù đắp hoặc không bù đắp được.
Phát hiện các vấn đề môi trường và có biện pháp giải quyết ngay từ lúc lập quy hoạch có vai trò rất quan trọng và có ý nghĩa cảnh báo sớm. Sử dụng phương châm “phòng ngừa và xử lý chất thải thay cho xử lý cuối đường ống” hay “phòng bệnh hơn chữa bệnh”, quản lý môi trường công nghiệp mà “nương nhẹ tức là huỷ diệt”, “chăm sóc môi trường ngay từ đầu” sẽ hạn chế được các tổn thất về chất lượng và khả năng sản xuất của các hệ thống tài nguyên môi trường.
Cuối cùng cần nhận thức rõ rằng vùng là một không gian rộng lớn, có thể là một phần lãnh thổ quốc gia, nên những ưu điểm đa dạng về tài nguyên môi trường, đa dạng về sinh thái, đa dạng về địa lý cảnh quan, đa dạng về hình thức cư trú và sản xuất, đa dạng về văn hóa… là tiềm năng cơ sở để công tác quy hoạch xây dựng vùng có được những lựa chọn mục tiêu môi trường thích hợp và điều kiện bảo tồn thiên nhiên. Các quy hoạch xây dựng dưới cấp vùng, đặc biệt quy hoạch xây dựng đô thị thì khả năng này cực kỳ hạn chế, đặc biệt những quốc gia có quỹ đất đô thị hạn hẹp như nước ta. Vì vậy QHV còn có nhiệm vụ quan trọng duy nhất là bảo tồn thiên nhiên.
b) Phát triển kinh tế xã hội mang tính môi trường
Mục tiêu cơ bản của quá trình phát triển nói chung và QHV nói riêng là: (1) cải thiện chất lượng cuộc sống của con người và (2) tăng cường chất lượng môi trường và tài nguyên thiên nhiên mà con người đang phụ thuộc.
Môi trường và phát triển được ví là “hai mặt của một đồng tiền” thiếu một trong hai mặt nó không còn là đồng tiền nữa và giá trị còn lại là bằng “0”. Do đó, phát triển kinh tế – xã hội phải tôn trọng “năng lực tải của môi trường ”, nếu không giá trị môi trường có nguy cơ trở về con số “0” trong ví dụ trên.
Nãng lực tải của hệ thống môi trường gồm khả năng sản xuất (tổng lượng tài nguyên có sẵn để sử dụng sao cho cơ sở tài nguyên vẫn được duy trì) và khả năng tiếp nhận chất thải (lượng chất thải môi trường có thể tiếp nhận và tự xử lý không bị suy thoái). Do đó năng lực tái của môi trường dược tính hằng (1) lượng tài nguyên có thể khai thác một cách bền vững vù (2) lượng chất thài mà hệ thống môi trường có thể tự xử lý một cách an toàn, ổn dinh và công bằng. Vì vậy, nãng lực tải còn được gọi là “ngưỡng an toàn” của hê thống môi trường. Nãng lực tải không phải là khả nãng bất biến, mà nó phụ thuộc vào các đặc trưng cho từng hệ sinh thái và vào trình độ công nghệ, tổ chức và quản lý kinh tế – xã hội và lối sống của con người. Vì vậy một trong những mục tiêu quan trọng của phát triển là nâng cao nãng lực tải của môi trường.
Sứ dung môi trường vượt quá năng lực tải (quá ngưỡng an toàn) sẽ làm cho môi trường cạn kiệt, suy thoái, ô nhiễm và không an toàn cho sản xuất và cư trú.

© 2017 Quy hoạch bất động sản All Rights Reserved   

Theme Smartpress by Level9themes.