Bài viết mới nhất

Bài viết nổi bật

Bài viết xem nhiều

Tìm kiếm nhanh

Những thách thức môi trường được đặt ra cho công tác phát triển đô thị

Những thách thức môi trường được đặt ra cho công tác phát triển đô thị
Rate this post

ĐHPTĐTQG đến năm 2020 là một chiến lược phát triển đô thị nhằm đáp ứng mục tiêu công nghiệp hoá và hiện đại hoá đất nước. Trong khoảng 15 năm tới dân số đô thị tăng từ 19 triệu như hiện nay lên xấp xỉ 46 triệu, chiến khoảng 45%-50% dân số trong cả nước. Số lượng đô thị tăng từ 569 lên 1953 đô thị [15], trong đó chụ yếu là dô thị thuộc cấp huyện quản lý. Các đô thị từ cấp tỉnh quản lý trở lên tuy không thay đổi về số lượng (khoảng 70 đô thị) nhưng với vai trò trọng điểm của nền kinh tế tỉnh, vùng và quốc gia, chúng sẽ được mở rộng về quy mô (dân số cũng như diện tích), hoàn thiện về chức năng (công nghiệp và dịch vụ), nâng cấp cơ sở hạ tầng (xã hội và kỹ thuật) đáp ứng nhu cầu công nghiệp hoá và hiện đại hoá, có đủ điều kiện hội nhập với hệ thống đô thị trong khu vực và trên Thế giới, đặc biệt là những đô thị lớn thuộc ba vùng tam giác tăng trướng kinh tế.
Như vậy, chúng ta đang bước vào thời kỳ đô thị hoá mạnh nhất từ trước đến nay cả trên hai phương diện (1) quy mô và (2) tốc độ. Để thực hiện được mục tiêu phát triển này hàng loạt thách thức đã được đặt ra, trong đó thách thức (1) bảo vệ môi trường và (2) sử dụng hợp lý tài nguyên thiên nhiên nhằm phát triển bền vững hệ thống các đô thị giữ vai trò quan trọng nhất. Nó bao gồm những vấn đề sau đây:
1. Việc mở rộng và phát triển hàng loạt các đô thị trên các vùng đất nông nghiệp làm cho diện tích đất trồng trọt giảm dần, đồng nghĩa với việc sản xuất lương thực ngày một giảm đi. Việc mở rộng và phát triển đô thị ở vùng trung du và miền núi làm cho diện tích đất rừng bị thu hẹp là nguy cơ làm gia tăng mối đe doạ về hạn hán và lũ lụt. Bên cạnh sự suy giảm về diện tích đất canh tác, việc xây dựng đô thị (gồm nhà cửa, đường sá, công trình ngầm, khu công nghiệp…) cũng ảnh hưởng rất lớn tới chất lượng đất của những vùng nông thôn kề cận: như giảm khả năng thấm nước do đất bị nén, cũng như lớp phủ đô thị trải ra trên một diện lớn, tăng mức độ xói mòn đất do phá huỷ các thảm thực vật trong quá trình san lấp hoặc xây dựng công trình, ô nhiễm đất, nước và không khí do ảnh hưởng của chất thải đô thị sẽ ngày một tãng lên và có thể trở thành nghiêm trọng do thiếu kinh phí đầu tư trong tình trạng đô thị hoá nhanh và dàn trải, gây ảnh hướng đến các HST tự nhiên và cuộc sống con người.
1. Việc mở rộng và phát triển hàng loạt các đô thị đồng nghĩa với việc thu hút toàn diện các nguồn lực tài nguyên. Ngoài tài nguyên đất, tài nguyên rừng là đối tượng bị đe doạ hơn cả. Để mất rừng sẽ kéo theo hàng loạt những sự cố môi trường xẩy ra do phản ứng dây chuyền, tiềm ẩn một sự tổn thất nặng nề mà khó có thể lường trước được.
2. Mở rộng hoặc xây dipĩg những đô thị mới ở các vùng đất địa hình dốc có nguy cơ xói mòn cao không chỉ làm cho đất bị suy thoái, mà còn giảm mức độ bền vững của các công trình xây dựng (công trình dân dụng, công trình công nghiệp, công trình giao thông…) bởi tiềm ẩn nguy cơ lở đất.
3. Lấy đất để phát triển đô thị ở những vùng đất có độ nhạy cảm cao, có hệ sinh thái phong phú đa dạng như vùng ven biển, hải đảo, vùng đất lâm nghiệp…không những làm suy thoái đất đai mà còn làm mất đi rất nhiều loài.động, thực vật, đặc biệt những loài đặc thù hoặc quý hiếm. Thay vào đó là các hoạt động của đô thị làm biến đổi chất lượng môi trường khu vực, đe dọa không nhỏ tới sự tồn tại và phát triển của các HST trong tương lai.
4. Khi dô thị mở rộng và phát triển, nhu cầu cấp nước cho hoạt động đô thị ngày một tăng lên. Ớ nhiều khu vực đô thị trong vùng sẽ xẩy ra tình trạng khai thác quá mức nước ngầm và làm mất cân bằng nguồn nước mặt, gây ra những ảnh hưởng lớn đến địa chất khu vực, hiện tượng lở đất hoặc lún sụt sẽ xẩy ra. Mặt khác chất lượng nước cấp sẽ giảm đi khi trữ lượng tài nguyên này sa vào thế cạn kiệt.
5. Hệ thống giao thông đường bộ sẽ được mở rộng và nâng cấp phục vụ nền kinh tế đô thị, phương tiện giao thông tại khu vực đô thị ngày càng nhiều, gây ô nhiễm tiếng ồn và ô nhiễm không khí ngày càng lớn, làm ảnh hưởng trực tiếp đến đời sống của cư dân đô thị.
6. Sự hình thành các khu công nghiệp mới cũng như việc nâng cấp, cải tạo các nhà máy xí nghiệp hiện có nhằm nâng cao công suất nhưng ít chú ý đến bảo vệ môi trường do hạn chế về kinh phí hoặc công nghệ sẽ tạo ra một lượng chất thải lớn. Các loại chất thải công nghiệp này chứa nhiều chất độc hại sẽ xâm nhập vào môi trường đất, nước, khí là mối đe doạ sức khoẻ con người và sinh vật.
7. Đô thị hoá phát triển sẽ tạo ra nhiều cơ hội tìm kiếm công ăn việc làm, thu hút một lực lượng lớn lao động từ khu vực nông thôn vào đô thị, càng làm tăng sức tải cho khu vực đô thị vốn chưa được hoàn thiện này, gây nên những sức ép nặng nề mà dịch vụ đô thị không thể đáp ứng nổi, đặc biệt là nhà ở. Đây cũng là nguyên nhân tạo ra các khu nhà ổ chuột, những xóm liều trong đô thị, nó không chỉ ảnh hưởng tới mỹ quan, môi trường mà còn gây ra những vấn đề xã hội phức tạp.
8. Dân số đô thị ngày một tăng, mật độ phân bô’ dân cư đô thị ngày càng lớn, dẫn đến chất thải sinh hoạt trong đô thị ngày một nhiều lại phân tán phức tạp. Trình độ quản lý đô thị yếu kém cộng với nhận thức văn minh đô thị thấp của một bộ phận dân cư đô thị sẽ là mối đe doạ không nhỏ tới vệ sinh môi trường đô thị.
9. Công tác bảo tồn thiên nhiên, địa lý cảnh quan và các di sản quốc gia cũng như quốc tế, bảo tồn di tích lịch sử văn hoá tuy đã được phân cấp và luôn được đặt ra trong đồ án Quy hoạch nhưng chưa có biện pháp quy hoạch tốt nhằm bảo vệ và khai thác lâu dài. Mặt khác còn nhiều khu vực thiên nhiên có giá trị, nhiều khu vực có ý nghĩa khảo cổ, nhiều di tích lịch sử có giá trị vẫn chưa được phát hiện, rất có thể bị đánh mất nếu không có chính sách và sự đầu tư thích hợp trước cơn lốc đô thị hoá diễn ra trong giai đoạn hiện nay.
10. Một thách thức cuối cùng phải kể đến là ĐHPTĐTQG đến năm 2020 được xây dựng trên hệ thống đô thị hiện tại còn không ít những điều bất cập với HST đô thị đang bị mất cân bằng nghiêm trọng. Môi trường tự nhiên, môi trường nhân tạo, môi trường xã hội trong hệ thống đô thị đang bị biến động mạnh, nhiều nhân tố đã vượt ra ngoài giới hạn năng lực tải của môi trường. Cơ sở hạ tầng của các đô thị còn quá thấp kém, kể cả các thành phố lớn tuy đã được đầu tư nhiều trong những năm gần đây nhưng cũng chưa đáp ứng được yêu cầu chuẩn mực. Vấn đề vệ sinh môi trường, nhà ở, giao thông, hiệu quả sử dụng đất đai đô thị còn gây nhiều bức xúc. Mô hình “Cải thiện môi trường đô thị với sự hỗ trợ của quỹ môi trường địa phương” mới chỉ được áp dụng đơn lẻ mang tính chất thí điểm mà chưa được áp dụng đại trà vì còn gặp phải nhiều khó khăn chưa thực hiện được. Hiện tượng di cư tràn lan vào khu vực đô thị ngày một nhiều, công ăn việc làm không ổn định, tệ nạn xã hội luôn nảy sinh cũng đang là điều đáng lo ngại.
Tất cả những vấn đê nêu trên là những thách thức môi trường đặt ra cho công tác quỵ hoạch đô thị hiện nay và trong những năm tới. Người làm công tác quy hoạch dô thị khôn ẹ nắm hết những vấn đê môi trường được đặt ra và không có các giải pháp khắc phục hữu hiệu, hợp lý cho tìữig giai đoạn quy hoạch sẽ gây nên những tổn hại khôn lường trong tương lai.

© 2017 Quy hoạch bất động sản All Rights Reserved   

Theme Smartpress by Level9themes.