Bài viết mới nhất

Bài viết nổi bật

Bài viết xem nhiều

Tìm kiếm nhanh

Khí quyển

Khí quyển
Rate this post

– Khái niệm chung về khí quyển là lớp vỏ ngoài của Trái đất, với ranh giới dưới là bề mặt thủy quyển và thạch quyến; ranh giới trên là khoảng không giữa các hành tinh. Khí quyến Trái đất được hình thành do sự thoát hơi nước, thoát các chất khí từ thủy quyển và thạch quyển. Thời kỳ đầu, khí quyển chủ yếu là hơi nước, amoniac, mê tan, các loại khí trơ và hydro. Dưới tác động của bức xạ Mặt trời, hơi nước phân hủy thành oxy và Hydro, oxy tác dụng với Amoniac và Mêtan tạo ra khí N2 và C07. Quá trình tiếp diễn sau đó là một lượng H, nhẹ mất vào khoảng không vũ trụ, khí quyển còn lại chủ yếu là hơi nước, Nitơ, CO, và một ít oxy. Đến lúc thực vật xuất hiện cùng với quá trình quang hợp, đã tạo nên một lượng lớn oxy và làm giảm đáng kể nồng độ C02 trong khí quyển. Sự kiện oxy với nồng độ cao trong khí quyển của Trái đất là vào khoảng 500 triệu năm trước đây. Biết được điều này, là do các nhà địa chất học tìm ra sự hình thành hàng loạt các mỏ trầm tích trên các nền lục địa cổ như nền Nga, nền Nam Phi. Sự phát triển mạnh mẽ của thực vật và động vật, tạo nên sự gia tăng bài tiết và xác chết cùng với việc phân hủy yếm khí của vi sinh vật đã làm cho nồng độ khí Nitơ trong khí quyển tãng lên nhanh chóng để đạt tới thành phần khí quyển hiện nay.

Xét về đặc tính vật lý người ta thấy khí quyển có ba cấu trúc đặc trưng sau:
+ Cấu trúc nhiệt chia khí quyển thành 4 tầng, từ dưới lên là tầng đối lưu (troposphere), tầng bình lưu (stratosphere), tầng trung gian (mesosphere), tầng nhiệt (thermosphere). Quy luật phân bố nhiệt độ của các tầng theo độ cao là khác nhau, chỉ có tầng đối lưu và tầng trung gian là nhiệt độ không khí giảm theo độ cao, các tầng còn lại thì nhiệt độ lại tăng theo độ cao. Đặc biệt ở lớp dưới tầng nhiệt từ độ cao khoảng 100km trờ lên nhiệt độ tăng mạnh theo độ cao và đến trên 170 – 180km thì dừng (thermopause) đạt khoảng 400°c. Nhưng vào chu kỳ Mặt trời hoạt động tích cực (khoảng 11 năm xuất hiện một lần), thì nhiệt độ lớp này tãng vọt theo độ cao, có thể đạt đến 1400°c ở độ cao 230 – 240km.
+ Cấu trúc hoá học chia khí quyển thành 3 tầng: Tầng đồng nhất (homosphere) ở sát mặt đất có chiều dầy không quá 100km, thành phần không khí tầng này tương đối là đồng nhất. Trên tầng đồng nhất là tầng không đồng nhất (héterosphere) ở độ cao trung bình từ 200 đến 300km, thành phần không khí của lớp dưới tầng này chủ yếu là N2, còn ở lớp trên tầng này chủ yếu là oxy nguyên tử. Trên cùng là tầng ngoài địa cầu (exosphere) ở độ cao từ 500 – 1000km trở lên có thành phần chủ yếu là Hydro nguyên tử và He.
+ Cấu trúc điện từ của khí quyển gồm “tầng ion” (ionosphere) ở độ cao khoảng 200km, và “tầng từ” (magnetosphere) ở độ cao trên 400km. Tầng ion hình thành do tác động của tia tứ ngoại, các phần tử không khí loãng ở tầng này bị phân hủy thành các ion và điện tử tự do, vì thế tầng này là nơi xuất hiện cực quang (aurore polaire) và có khả năng phản xạ các sóng vô tuyến (sóng radio). Tầng từ được hình thành do từ trường Trái đất ở vành đai bên ngoài khí quyển. Vì vậy vào những thời điểm Mặt trời xuất hiện bão từ thì Trái đất được báo vệ, chỉ bị ảnh hưởng phần nào.
Thành phần và sự phân bố các chất khí trong khí quyển có một quy luật rất đặc trưng: ổn định theo phương nằm ngang và phân dị theo phương thẳng đứng. Áp suất khí quyển giảm dần theo độ cao từ 760mmHg ở mặt thuỷ chuấn xuống 2mmHg ở độ cao 40.000m, như vậy không khí càng lên cao càng loãng nhiều là vì chịu ảnh hướng mạnh bới lực hấp dẫn của Trái đất. Khối lượng toàn bộ khí quyển vào khoảng 5.101 ^ tấn (bằng 0,05% khối lượng thạch quyển) nhưng tập trung chủ yếu ở hai tầng đối lưu và bình lưu. Theo thời gian địa chất, thành phần khí quyển luôn thay đổi nhưng đến nay đã khá ổn định. Các chất khí chủ yếu là Nitơ, Oxy. hơi nước, Cacbonic, Hydro. Ozon, Mêtan, và các chất khí trơ. Nồng độ trung bình và khối lượng của một số loại khí thường gập được trình bày trong bảng 1.2 dưới đày.
Một điều đáng chú ý là ở tầng đối lưu thành phần các chất khí chủ yếu tương đối ổn định, nhưng cơ2 và hơi nước dao động mạnh. Hơi nước thay đổi theo thời tiết khí hậu từ 4% vào mùa nóng ẩm đến 0,4% vào mùa lạnh khô. Còn nồng độ C02 thì phụ thuộc rất lớn vào quá trình thải khí do sử dụng nhiên liệu hóa thạch.

© 2017 Quy hoạch bất động sản All Rights Reserved   

Theme Smartpress by Level9themes.