Bài viết mới nhất

Bài viết nổi bật

Bài viết xem nhiều

Tìm kiếm nhanh

Các cơ sở khoa học của công tác Quản lý môi trường

Các cơ sở khoa học của công tác Quản lý môi trường
Rate this post

Quản lý môi trường không phải là một công tác quản lý thông thường, mà nó được dựa trên những cơ sở khoa học tương đối toàn diện. Cũng chính nhờ có cơ sở khoa học vững chắc này mà công tác Quản lý môi trường mới vượt qua được những thách thức, những trở ngại từ thực tiễn để đem lại những kết quả mong đợi.
1. Cơ sở triết học của QLMT
Nguyên lý về tĩnh thống nhất vật chất của thế giới gắn tự nhiên, con người và xã hội thành một hệ thống rộng lớn “Tự nhiên – Con người – Xã hội”, trong đó yếu tố con người giữ vai trò rất quan trọng. Sự thống nhất của hệ thống trên được thực hiện trong các chu trình sinh địa hóa.
Tính thống nhất của hệ thống “Tự nhiên – Con người – Xã hội” đòi hỏi việc giải quyết vấn đề môi trường và thực hiện công tác quản lý môi trường phải toàn diện và hệ thống. Con người nắm bắt cội nguồn sự thống nhất đó, phải đưa ra các phương sách thích hợp để giải quyết các mâu thuẫn nảy sinh trong hệ thống đó. Nhưng chính con người đã góp phần quan trọng vào việc phá vỡ tất yếu khách quan là sự thống nhất giữa Tự nhiên – Con người – Xã hội. Sự hình thành những chuyên ngành khoa học như quản lý môi trường, sinh thái nhân văn là sự tìm kiếm của con người nhằm nấm bắt và giải quyết các mâu thuẫn trong tính thống nhất của hệ thống “Tự nhiên – Con người – Xã hội”.
Quan hệ giữa con người và tự nhiên phụ thuộc vào trình độ phát triển của xã hội loài người. Với sự xuất hiện nền văn minh trí tuệ sự thống nhất giữa quan hệ Con người – Tự nhiên và Con người – Xã hội được đảm bảo bởi hoạt động trí tuệ của con người. môi trường tự nhiên và môi trường xã hội sẽ được duy trì cân bằng một cách hợp lý. Như vậy để bảo vệ môi trường sống cần giữ hài hòa quan hệ giữa con người với tự nhiên và con người với xã hội bằng cách đưa thêm vào nền sản xuất vật chất của con người chức nãng tái sản xuất tài nguyên thiên nhiên. Mặt khác, cần phải tạo công nghệ mới, công nghệ sạch để chuyển sản xuất của con người thành một mắt xích của tự nhiên và xã hội. Để đánh giá chất lượng môi trường sống, cần phải xét đến tiêu chuẩn môi trường, trạng thái các hệ sinh thái tự nhiên và sức khỏe của dân cư sống trong khu vực. Như vậy phải kết hợp mục tiêu kinh tế với mục tiêu môi trường trong việc hoạch định các chính sách kinh tế.
2. Cơ sở khoa học kỹ thuật công nghệ của QLMT
Quản lý môi trường là việc thực hiện tổng hợp các biện pháp khoa học kỹ thuật, kinh tế, luật pháp, xã hội nhằm bảo vệ môi trường sống và phát triển bền vững. Các nguyên tắc QLMT, các công cụ thực hiện việc giám sát chất lượng môi trường, các phương pháp xử lý môi trường, được xây dựng trên cơ sở sự hình thành và phát triển ngành KHMT. Nhờ sự tập trung quan tâm cao độ của các nhà khoa học thế giới trong thời gian từ năm 1960 đến nay nhiều số liệu, tài liệu nghiên cứu về môi trường đã được tổng kết và biên soạn thành các giáo trình, sách chuyên khảo. Trong đó, có nhiều tài liệu cơ sở phương pháp luận nghiên cứu môi trường, các nguyên lý và quy luật môi trường. Nhờ kỹ thuật và công nghệ môi trường, các vấn đề ô nhiễm do hoạt động sản xuất của con người đang được nghiên cứu, xử lý hoặc phòng tránh, ngăn ngừa. Các kỹ thuật phân tích, đo đạc, giám sát chất lượng môi trường như kỹ thuật viễn thám, tin học đã được phát triển ở nhiều nước phát triển trên thế giới.
Tóm lại quản lý môi trường là cầu nối giữa khoa học môi trường với hệ thống “Tự nhiên – Con người – Xã hội”, đã được phát triển trên nền phát triển của các bộ môn chuyên ngành.
3. Cơ sở kinh tế của QLMT
Quản lý môi trường được hình thành trong bối cảnh của nền kinh tế thị trường và thực hiện điểu tiết xã hội thông qua các công cụ kinh tế. Trong nền kinh tế thị trường, hoạt động phát triển và sản xuất của cải vật chất đều diễn ra dưới sức ép của sự trao đổi hàng hóa theo giá trị. Loại hàng hóa có chất lượng tốt và giá thành rẻ sẽ được tiêu thụ nhanh, trong khi đó loại hàng hóa kém chất lượng và đắt sẽ không có chỗ đứng. Vì vậy, chúng ta có thể dùng các phương pháp và công cụ kinh tế để đánh giá và định hướng hoạt động phát triển sản xuất có lợi cho công tác bảo vệ môi trường. Các công cụ kinh tế rất đa dạng gồm: các loại thuế, phí và lệ phí, cota ô nhiễm, quy chế đóng góp có bồi hoàn, trợ cấp kinh tế, nhãn sinh thái, hệ thống các tiêu chuẩn ISO, đặc biệt là hệ thống tiêu chuẩn ISO 14000.
4. Cơ sở luật pháp của QLMT
Cơ sở luật pháp của QLMT là các văn bản về luật quốc tế và luật quốc gia về lĩnh vực môi trường.
Luật quốc tế về môi trường là tổng thể các nguyên tắc, quy phạm quốc tế điều chỉnh mối quan hệ giữa các quốc gia, giữa quốc gia và tổ chức quốc tế trong việc ngăn chặn, loại trừ thiệt hại gây ra cho môi trường của từng quốc gia và tàn phá môi trường ngoài phạm vi quốc gia. Các vãn bản của quốc tế về môi trường được hình thành từ cuối thế kỷ XIX và đầu thế kỷ XX, giữa các quốc gia chân Âu, châu Mỹ, châu Phi. Nhưng từ hội nghị quốc tế “Môi trường con người” tổ chức năm 1972 tại Thụy Điển và sau hội nghị thượng đỉnh Rio 92 thì nhiều văn bản về luật quốc tế được soạn thảo và ký kết. Cho đến nay đã có hàng nghìn các văn bản luật quốc tế về môi trường, trong đó nhiều văn bản đã được Chính phủ Việt Nam tham gia ký kết.
Trong phạm vi quốc gia, vấn đề môi trường được đề cập trong nhiều bộ luật, trong đó Luật Bảo vệ Môi trường 1993 trước đây (nay đã hết hiệu lực) và thay vào đó là Luật Bảo vệ môi trường 2005 (có hiệu lực từ 01 tháng 7 năm 2006) cùng các văn bản hướng dẫn thực hiện của Chính Phủ, các thông tư, quy định, quyết định của các ngành chức năng về thực hiện luật Bảo vệ môi trường được ban hành và còn hiệu lực là những văn bản quan trọng nhất. Nhiều khía cạnh bảo vệ môi trường được đề cập trong các văn bản khác như luật Khoáng sản, luật Dầu khí, luật Hàng hải, luật Lao động, luật Đất đai, luật Phát triển và Bảo vệ rừng, luật Bảo vệ sức khoẻ của nhân dân, Pháp lệnh về Đê điều, pháp lệnh về việc Bảo vệ nguồn lợi thủy sản, Pháp lệnh Bảo vệ các công trình giao thông hiện hành… là cơ sở quan trọng để thực hiện công tác quản lý nhà nước về môi trường.

© 2017 Quy hoạch bất động sản All Rights Reserved   

Theme Smartpress by Level9themes.